naczółek: 1.  => rząd koński; 2.  => zbroja końska; 3.  => dach; 4.  => fronton.

nadproże, poziomy element, wykonywany z drewna, kamienia, cegły, żelbetu, stali itp., przekrywający otwór okienny lub drzwiowy o niewielkiej zwykle szerokości, oparty (bezpośrednio lub za pośrednictwem nasadników) na węgarach, na które przenosi ciężar ściany znajdującej się nad otworem.

nadświetle: 1. górna część otworu bramy lub drzwi, znajdująca się ponad skrzydłami i służąca do przepuszczania światła; 2. przeziernik, dekoracyjna krata przesłaniająca taki otwór, najczęściej w wejściach do pałaców i kamienic mieszczańskich.

nadszaniec   => bastion.

nagrobek, trwałe upamiętnienie w formie pomnika osoby zmarłej lub miejsca jej pochowania.

narteks, pronaos, kryty przedsionek w bazylikach wczesnochrześcijańskich, bizantyjskich i wczesnośredniowiecznych, w formie prostokątnej lub owalnej przybudówki, poprzedzającej wejście do nawy. Wnętrze narteksu dzieliło się czasem na dwie części: zewnętrzną   e x o n a r t h e x   (właściwy przedsionek) oraz wewnętrzną -   e s o n a r t h e x,  przeznaczoną dla katechumenów. W średniowiecznej architekturze narteks przekształcił się w   => kruchtę.

nastawa ołtarzowa   => ołtarz.

naszczytnik   => akroterion.

navicula   => kadzielnica.

nawa, część kościoła między prezbiterium a kruchtą, przeznaczona dla wiernych. W zależności od liczby naw rozróżnia się kościoły jedno-, dwu-, trzy-, pięcio- i siedmionawowe. W założeniach wielonawowych rozróżnia się nawę główną, sytuowaną na osi budynku, zazwyczaj szerszą od naw bocznych, oddzielonych od niej najczęściej rzędem podpór (kolumny, filary), oraz nawę poprzeczną (transept), która przecina nawę główną pod kątem prostym, tworząc po jej obu stronach dwa ramiona. [wł. nave, z łac. navis okręt]

nimb, w sztukach plastycznych świetlisty otok wokół głów postaci boskich i świętych.

nisza, najczęściej prostokątne lub półokrągłe, zamknięte półkoliście górą wgłębienie w murze, o charakterze dekoracyjnym, często przesklepione konchą, zwieńczone małymi frontonami trójkątnymi, półokągłymi lub odcinkiem gzymsu, ujęte w kolumienki albo pilastry. Przeznaczone czasem dla ustawienia rzeźby, figur.

nodus, wydatne zgrubienie na trzonie łączącym czaszę ze stopą naczyń liturgicznych. Zob. kielich.